Mulan

Baie jare gelede, in ’n klein dorpie in china, was ’n jong vrou met die naam mulan besig om blare in die tuin voor haar huis te hark. Haar pa, yang, het buitentoe gekom en op die stoep gaan sit om alles vanuit sy gemaklike wiegstoel dop te hou. Toe hy jonger was, was hy ’n dapper en gerespekteerde generaal in die weermag. Maar nou was hy oud genoeg om sy dae rustig deur te bring, sonder gevegte en gevaar.

Hy was te oud vir self veg, maar beslis nie te oud om vir mulan alles te leer wat hy geweet het nie. Hy het haar geleer hoe om slim en selfstandig te wees. Maar h y het haar ook geleer hoe om perd te ry, hoe om ’n pyl en boog te gebruik en hoe om ’n swaard behoorlik te hanteer.

Gelukkig het mulan nooit nodig gehad om haar swaard in ’n regte geveg te gebruik nie. Maar oefen? Dít het sy geniet!

Terwyl sy gewerk het, het sy haar hark bo haar kop laat draai soos ’n ware kryger. Dit het van die een hand na die ander gewip, agter haar rug deurgeswaai en selfs tussen haar bene deurgedans. Toe gooi sy dit hoog in die lug op en vang dit, sonder om eers op te kyk, met een hand agter haar rug.

Haar pa het hardop gelag en hande geklap.

“mooi so, my dogter!” Het hy gesê. “jy is my grootste vreugde. Die groot meesterkryger van ons tuin! Geen onkruid staan ‘n kans teen jou magtige hark nie!”

Mulan het al laggende kruiwa gaan leegmaa, en toe sy terugkom sien sy haar pa het in sy stoel aan die slaap geraak. Met ‘n glimlag het sy die kombers op sy skoot reggetrek, hom saggies op die voorkop gesoen en weer verder gewerk.

Skielik het sy ’n geluid gehoor.

‘n perd wat baie vinnig galop!

’N ruiter het deur die strate aangejaag gekom, reguit op pad na die stadsaal.

“’n boodskapper van die keiser!” Het mulan uitgeroep. “wat op aarde bring hom na ons dorpie?”

Sy het die hark net daar neergegooi en na die dorpsplein gehardloop.

Toe sy daar aankom, het die hele dorp reeds om die trappe van die stadsaal saamgedrom. Die ruiter was besig om ’n groot stuk papier teen die muur vas te spyker. Daarna draai hy na die mense.

“soos julle weet,” het hy hard gesê, “is china in ’n verskriklike oorlog gewikkel. Die keiser het besluit dat een man uit elke familie hom moet aanmeld om by die chinese weermag aan te sluit.”

Die mense het doodstil geword.

“die name van die families waarvan die manne moet aanmeld, verskyn op hierdie lys. Almal moet maandagoggend teen sesuur gereed wees vir diens.”

Daarna het die ruiter op sy perd geklim en weer weg galop.

Mense het dadelik vorentoe gestorm om die lys te lees. Sommige het bleek geword. Ander het begin huil. Een vir een het hulle weggestap om hul families te gaan vertel.

Uiteindelik kom mulan ook by die lys uit.     

Sy lees stadig deur die name.

“chang... Deng... Fong...”

Die lys was lank.

Toe stop sy skielik.

“yang.”

Haar hart het amper gaan staan.

“vader...” Fluister sy. “nee. Nee, dit kan nie wees nie.”

Haar pa was oud en swak. Hy sou nooit nóg ’n oorlog oorleef nie.

Mulan het stadig huis toe gestap, diep in gedagte. Toe sy by die huis aankom, het sy reeds ’n plan gehad.

Die volgende oggend het sy nog voor sonop opgestaan.

Sy het haar pa se wapenrusting aangetrek. Sy het sy swaard aan haar gordel vasgemaak en sy helm oor haar kop getrek. Toe los sy ’n briefie vir haar pa waarin sy verduidelik dat sy vir ’n ruk weggaan.

Daarna het sy stilletjies vertrek om saam met die ander soldate vir diens aan te meld.

Die kamp was reeds vol mans toe sy daar aankom.

Die kaptein het voor die nuwe soldate gaan staan.

“welkom!” Het hy uitgeroep. “met goeie manne soos julle sal ons hierdie oorlog wen!”

Maar daar was een probleem: mulan was glad nie ’n man nie.

Gelukkig het niemand dit besef nie. Die groot wapenrusting en swaar helm het haar gesig byna heeltemal weggesteek.

Later dieselfde oggend het yang wakker geword toe iemand aan die deur klop.

Dit was sy ou vriendin, tylee.

“yang,” het sy gesê, “het jy gehoor? Jou naam is op die lys van manne wat by die weermag moet aansluit.”

Yang het gesug. “ek het nog niks daarvan gehoor nie.”

Hy en tylee het stadig na die stadsaal gestap. Toe hulle daar aankom, het yang die lys sorgvuldig bestudeer.

Langs elke naam was daar reeds ’n merk om te wys dat die persoon aangemeld het.

Toe hy by sy eie naam kom, frons hy.

“maar... Daar is klaar ’n merk langs my naam!” Sê hy verbaas. “ek het nooit aangemeld nie!”

’N koue rilling het oor hom gespoel.

Toe hulle by die huis aankom en hy ontdek dat sy wapenrusting, swaard en helm weg is, het hy dadelik besef wat aangaan.

Toe sien hy mulan se brief.

“o nee...” Het hy gekreun. “my kind...”

Tylee het haar hand op sy skouer gesit.

“dit is te laat om haar te keer,” het sy sag gesê. “die soldate het reeds vertrek.”

En so was dit ook.

Mulan het saam met die ander soldate weggetrek, en nie een van hulle het geweet dat sy eintlik ’n vrou was nie.

Vir jare lank het niemand dit uitgevind nie.

Mulan was versigtig. Sy het altyd haar helm gedra en nooit toegelaat dat iemand te veel vrae vra nie.

En sy was ongelooflik goed in alles wat sy gedoen het.

Met haar swaard was sy vinnig soos weerlig. Haar makkers het appels in die lug opgegooi, en nog voordat die appels die grond tref, het hulle reeds in netjiese stukkies uitmekaar geval.

Die soldate het gejuig.

“mulan is die beste swaardvegter in die hele weermag!” Het hulle uitgeroep.

“en die beste maker van vrugteslaai!” Het iemand geskree.

Selfs die strengste kapteins moes lag.

Mulan was ook uitstekend met ’n pyl en boog. Sy kon ’n teiken tref terwyl sy op ’n perd se rug ry – en wanneer dit by perdry gekom het, kon min mense by haar kers vashou. Sy was vinnig, dapper en vreesloos.

Met verloop van tyd het sy ’n inspirasie vir die hele weermag geword.

Toe, ná baie jare van gevegte en swaarkry, het die oorlog uiteindelik tot ’n einde gekom. China het gewen.

Mulan is na die keiser se paleis ontbied en daar het die keiser voor sy mense opgestaan en hard verklaar:

“hierdie soldaat is ’n held! ’N kryger van groot moed en eer. Vir sy dapperheid sal hy beloon word!”

Die skare het hard gejuig.

Mulan het die paleis verlaat met die mooiste perd in die land en ’n sak vol goud en geskenke.

’N paar dae later het sy op die pragtige perd se rug haar dorpie binnegery.

Toe sy in haar straat afdraai, sien sy haar pa op die stoep sit en heen en weer kyk, asof hy nog elke dag wag dat sy terugkeer.

Langs hom was tylee.

Toe yang die ruiter sien aankom, het hy probeer opstaan. Tylee moes hom aan die arm help en sy kierie aangee.

Toe hy mulan herken, het hy van oor tot oor geglimlag.

“my dogter!” Roep hy uit. “jy het teruggekom!”

Mulan het vinnig van haar perd afgeklim en hom styf vasgedruk.

“ek het jou so gemis, pa,” het sy gesê.

“en ek vir jou.”

Daardie aand het hulle lank gesels en gelag. Daarna het mulan haar ou klere aangetrek en weer soos haarself gevoel.

’N paar dae later het ’n groep soldate by die huis opgedaag.

Toe mulan buitentoe kom, het hulle haar net verstom aangestaar.

“waar is mulan?” Het een uitgeroep. “wat het jy met ons vriend gedoen?”

Mulan het begin lag.

“ek ís mulan,” sê sy.

Die soldate het haar net verbaas aangekyk.

“onthou julle die slag by die geelrivier?” Vra sy. “onthou julle hoe ek julle gered het toe die vyand ons omsingel het?”

“ja...” Antwoord hulle stadig.

“en onthou julle hoe ek julle appels met my swaard in die lug gekap het?”

Nou begin hulle oë groot word.

“mulan?” Vra een.

“dit is reg,” sê sy glimlaggend.

Vir ’n oomblik was almal stil.

Toe bars hulle uit van die lag en omhels haar soos ’n ou vriend.

Hulle kon nie glo dat die dapper soldaat wat jare lank langs hulle geveg het, eintlik ’n vrou was nie.

Maar dit het niks verander aan wie sy was nie.

Mulan was steeds hul vriend. Steeds hul held.

En toe haar verhaal oor die hele china versprei, het mense oral van die dapper jong vrou begin praat wat haar pa se plek in die weermag ingeneem het.

Jare daarna leef die naam mulan voort as ’n simbool van moed, lojaliteit en liefde vir familie.