Die Verborge Skat
Baie jare gelede, in ’n ver land, naby ’n klein dorpie, het daar ’n ou man gewoon. Hy het vier seuns gehad. Die ou man het sy hele lewe lank baie hard op sy plaas gewerk. Hy het altyd daarin geslaag om sy gesin kos te gee en hulle warm en gemaklik te hou.
Sy seuns het grootgeword tot gesonde, sterk jong manne, maar hardwerkend was hulle beslis nie.
“Werk in daardie vuil grond!” kla die een. “Hoe aaklig!”
“Jig!” sê ’n ander. “Ek kan aan niks erger dink nie.”
“Ja, broers,” sê die derde, “dit sal mos baie meer sin maak as ’n mens net hope en hope geld het—en dit dan sommer lekker kan uitgee!”
Die vierde broer lag en sê: “Presies! Hoekom moet ons ons nou bekommer? Geluk sal sekerlik een of ander tyd oor ons pad kom. Tot dan gaan ek sommer onder daardie ou eikeboom ’n middagslapie vang!”
“Ek ook!” sê die ander, en voor lank lê al vier vas en slaap op ’n warm, sonnige dag, terwyl hulle pa alleen op die plaas rondgaan en sy werk doen.
“Ag,” sug hy, “my arme, lui seuns. Maak nie saak hoe ek probeer nie, ek kan hulle net nie verander nie. Ek bekommer my so oor hulle toekoms. Hoe gaan hulle oorleef as ek eendag nie meer hier is nie?”
Die jare het verbygegaan. Die ou man het sy bes probeer om hulle aan te spoor om te werk, maar niks het gehelp nie. Hulle het net gelag, gelê en snork.
Nog jare het verbygegaan sonder enige verandering. Die boer het al ouer geword—maar ook wyser. Uiteindelik het die dag gekom toe hy geweet het sy tyd op aarde is amper verby. Hy het ’n gelukkige lewe gehad en was nie bang nie. Maar hy het nog een laaste plan gehad.
“Kinders!” roep hy van sy bed af. “Kinders! My tyd in hierdie wêreld is amper verby. Ek het niks oor om vir julle te los nie, behalwe hierdie plaas.” Hy hyg terwyl hy met sy arm oor die lande beduie. “Maar daar is iets belangrik wat ek vir julle moet sê.”
“Wat is dit, Pa?” vra die seuns.
“Op hierdie plaas,” hyg die boer, “is daar ’n verborge s….”
“’n Wat?” vra hulle.
“’n Verborge s….”
“Saad? Skuur? Skep? Wat is dit, Pa? Wat?”
“Skat!” hyg die boer, terwyl hy glimlag en sy oë vir die laaste keer toemaak.
“’n Skat!” roep hulle. “’n Skat!”
“Gaan haal die grawe!” sê een van hulle, en hulle storm almal so vinnig as wat hulle kan na die skuur om hulle graafgereedskap te gaan haal.
Kort voor lank is hulle in die lande besig om hier te grawe, daar te grawe—oral te grawe. Elke broer wil die eerste wees om die skat te kry. Hulle grawe en grawe en grawe, totdat een van hulle skielik teen iets hardes vasgrawe.
Almal hardloop nader om te sien wat dit is. Hulle vee die grond weg en ontdek… ’n ou, verroeste kruiwa!
“Hou aan grawe!” roep hulle, en almal keer terug na hulle gate.
Teen die einde van die dag is hulle warm en natgesweet, hulle spiere pyn, en hulle het… geen skat gekry nie. Niks!
“Nou ja, broers,” sê een van hulle, “kom ons probeer môre weer.”
En so raak hulle aan die slaap, terwyl hulle droom van die goud en juwele wat êrens op hulle plaas versteek moet wees.
Die volgende oggend stel die jongste broer voor dat hulle saamwerk. En so maak hulle toe. Hulle begin aan die oostekant van die eerste land en werk stadigaan na die weste. Maar selfs toe die hele land omgedolwe is, kry hulle niks. Dae en weke gaan verby. Hulle spit nog baie lande van hoek tot kant om—maar geen skat kom ooit te voorskyn nie.
Uiteindelik kom hulle by die laaste land op die plaas. Nou is elke stuk grond omgespit. Daar is nie eens ’n klein kolletjie wat hulle gemis het nie. Moeg gooi hulle hul grawe neer.
“Al daardie werk verniet!” kla die derde broer.
“Kom ons gaan lê onder die ou eikeboom vir ’n middagslapie,” sê die jongste.
Net toe ry ’n buurvrouboer op haar perd en wa verby. Sy hoor die geraas en kom kyk wat aangaan.
“Wat is al die bohaai, manne?” vra sy.
Die jong mans vertel haar hulle droewige storie.
“Wel,” sê die vriendelike buurvrou, “julle het die grond pragtig omgespit. Dit is nou perfek voorberei vir plant. Hoekom plant julle nie sommer saad nie?”
“Hmmm…” dink een broer hardop. “Sy het dalk ’n punt, weet jy.”
“Ja, ek bedoel, ons het mos klaar al die harde werk gedoen,” sê ’n ander. “Dit sal ons nie lank vat nie.”
En so keer hulle saam terug na die lande en plant nuwe saad.
Kort voor lank begin die saad groei. Eers steek daar net klein groen blaartjies uit die grond. Maar dit duur nie lank nie of die lande staan vol groot, gesonde gewasse. Die broers oes die gewasse en laai dit op vier stewige waens. Toe neem hulle dit mark toe. Tot hulle groot verbasing word alles onmiddellik verkoop, en die broers keer huis toe—met leë waens, maar sakke vol munte.
Daardie aand sit hulle om die tafel en tel die geld.
“…98… 99… 100 silwermunte!” sê die jongste verstom.
“So… dit is die skat waarvan Pa gepraat het,” sê die oudste broer. “Ons pa het ons geflous om die plaas om te spit, wat uiteindelik daartoe gelei het dat ons saad geplant het…”
“…wat ons verkoop het om dít te kry!” sê die derde, terwyl hy na die hoop geld wys.
Toe besef hulle: niks in die lewe kom sonder ’n prys nie. ’n Mens moet hard werk om iets te bereik.
Van daardie dag af het die vier broers hulle luiheid oorkom. Saam het hulle hard gewerk—en so ’n beter toekoms vir hulleself opgebou. 🌾